Gramatura wełny merino na zimę: 140, 210 czy 300 g/m²?
Na metce odzieży z wełny merino zawsze pojawia się liczba: 140, 210, 300 g/m². Ta liczba, czyli gramatura wełny merino, najlepiej mówi o tym, jak ciepła jest dana rzecz. Mimo to często bywa źle rozumiana i to jeden z głównych powodów, dla których na skiturach ubieramy się za ciepło, a na wyciągu krzesełkowym przemarzamy.
Zobacz, jak czytać gramaturę, jakim temperaturom odpowiada każda grubość i jak łączyć je ze sobą, by przez całą zimę mieć właściwy poziom komfortu.
Czym właściwie jest gramatura?
Gramatura określa masę tkaniny w gramach na metr kwadratowy. Im jest wyższa, tym dzianina jest gęstsza i grubsza, tym więcej powietrza zatrzymuje, a więc tym lepiej izoluje. Merino 140 g/m² jest cienkie i lekkie jak techniczny T-shirt. 300 g/m² to gęsta, solidna dzianina, którą nosi się jak kurtkę.
Gramatura nie mówi jednak nic o miękkości wełny. Do tego potrzebna jest inna liczba.
Gramatura a grubość włókna: dwie różne miary
Grubość włókna mierzy się w mikronach (µm): to średnica pojedynczego włókna wełny. Im jest mniejsza, tym wełna jest bardziej miękka i mniej gryzie. Włókna zwykłej wełny często przekraczają 25 µm, a merino stosowane w odzieży technicznej schodzi poniżej 19,5 µm.
Obie miary są od siebie niezależne. Gruba dzianina 300 g/m² może być wykonana z bardzo cienkiego włókna i pozostać przyjemna dla skóry. I odwrotnie: lekka tkanina z grubego włókna może kłuć. W naszych pierwszych warstwach i kurtkach z wełny merino grubość włókna pozostaje poniżej 19,5 µm, niezależnie od gramatury.
140 g/m²: lekka warstwa na intensywny wysiłek i okres przejściowy
140 g/m² to najlżejsza gramatura w naszej ofercie. Obejmuje zakres od około +5 do +20 °C w ruchu. Zimą sprawdza się w trzech sytuacjach:
- sporty wytrzymałościowe w chłodne dni, gdy wytwarzasz dużo ciepła: narciarstwo biegowe klasyczne i łyżwowe, zimowe bieganie;
- podejście na skiturach w łagodne dni lub wiosną;
- narciarstwo zjazdowe pod koniec sezonu, pod lekką kurtką.
Koszulki z długim rękawem Finn ML 140 dla mężczyzn i Bjork ML 140 dla kobiet, ze 100% wełny merino, to podstawowe modele w tej gramaturze.
210 g/m²: punkt odniesienia na narty
210 g/m² to uniwersalna gramatura na zimę. Obejmuje zakres od około −5 do +10 °C w ruchu i sprawdza się w większość dni na nartach zjazdowych, w rakietach śnieżnych czy na skiturach w mroźną pogodę. Wystarczająco ciepła na wyciągi, wystarczająco oddychająca na zjazdy: to pierwsza warstwa, którą warto wybrać, jeśli masz mieć tylko jedną.
Linia 210 g/m² obejmuje koszulki i legginsy: z okrągłym dekoltem (Finn 210, Bjork 210), z kołnierzem na zamek (Finn Zip 210, Bjork Zip 210), z golfem (Finn Roll 210, Bjork Roll 210) oraz legginsy długie lub 3/4.
300 g/m²: warstwa izolacyjna na duży mróz
Przy 300 g/m² wełna merino zmienia rolę: to już nie pierwsza warstwa, tylko izolująca warstwa pośrednia. Obejmuje zakres od około −15 do +5 °C. Jej gęsta dzianina zatrzymuje ciepło, a jednocześnie przepuszcza parę wodną, dzięki czemu unikasz efektu „szybkowaru”, typowego dla syntetycznego polaru.
Kurtka Ultra 300 dla mężczyzn i kurtka Ultra 300 dla kobiet (96% wełny merino, 4% elastanu dla swobody ruchów) sprawdzają się pod kurtką narciarską w duży mróz albo samodzielnie w suche dni: na zjeździe na skiturach, w rakietach śnieżnych, w mieście czy w schronisku.
Dobierz gramaturę do intensywności wysiłku
Same zakresy temperatur nie wystarczą: przy tej samej temperaturze skitourowiec w pełnym podejściu wytwarza znacznie więcej ciepła niż rodzic czekający na dole stoku. W wyborze pomaga prosta zasada:
- Im więcej się ruszasz, tym lżejsza powinna być gramatura. Narciarstwo biegowe klasyczne i łyżwowe, podejście na skiturach: 140 g/m², a w duży mróz 210 g/m².
- Wysiłek przerywany (narciarstwo zjazdowe, snowboard): 210 g/m², uzupełnione warstwą pośrednią zależnie od temperatury.
- Aktywność statyczna (czekanie, kibicowanie, powolny spacer, praca na zewnątrz): 210 g/m² i 300 g/m² założone razem.
Liczy się też Twoja indywidualna wrażliwość: jeśli łatwo marzniesz, wybierz gramaturę o stopień cieplejszą.
Łączenie gramatur
Prawdziwą siłą wełny merino jest to, że możesz ją nakładać warstwami bez utraty oddychalności. Kilka sprawdzonych zestawów:
- Narciarstwo zjazdowe, typowa zima: 210 g/m² + kurtka narciarska. Poniżej −10 °C dodatkowo kurtka puchowa lub kurtka 300 g/m².
- Skitouring: 140 lub 210 g/m² na podejście, kurtka 300 g/m² lub kurtka puchowa zakładana na szczycie przed zjazdem. Szczegóły w naszym poradniku skitouring: jak się ubrać.
- Duży mróz bez ruchu: 210 g/m² (koszulka i legginsy) + kurtka 300 g/m² + kurtka puchowa.
Najważniejsze w skrócie
| Gramatura | Zakres orientacyjny | Rola | Zastosowania |
|---|---|---|---|
| 140 g/m² | od +5 do +20 °C | Lekka pierwsza warstwa | Narciarstwo biegowe, bieganie, podejście na skiturach, wiosna |
| 210 g/m² | od −5 do +10 °C | Zimowa pierwsza warstwa | Narciarstwo zjazdowe, rakiety śnieżne, skitouring w mroźne dni |
| 300 g/m² | od −15 do +5 °C | Izolująca warstwa pośrednia | Duży mróz, zjazd na skiturach, aktywności statyczne |
Wszystkie modele, uporządkowane według gramatury, znajdziesz w kolekcji narciarskiej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy 210 g/m² nie jest za ciepłe na skitouring?
W duży mróz nie. W łagodne dni lub wiosną 140 g/m² jest wygodniejsze na podejściu, bo lepiej odprowadza ciepło. Wielu skitourowców rusza w 140 g/m² i ma w plecaku ciepłą warstwę na zjazd.
Czy 300 g/m² można nosić w mieście?
Tak. Kurtka z merino 300 g/m² świetnie sprawdza się w mieście, sama w suche dni lub pod lekkim płaszczem. Pozostaje oddychająca w komunikacji miejskiej i ogrzewanych sklepach, gdzie w syntetycznym polarze szybko zaczynasz się pocić.
Czy wyższa gramatura oznacza większą wytrzymałość?
Gęstsza dzianina nieco lepiej znosi ścieranie, ale żywotność ubrania zależy przede wszystkim od pielęgnacji: pranie maksymalnie w 30 °C, program do wełny, bez płynu zmiękczającego i suszarki bębnowej. Odpowiednio pielęgnowana odzież z merino zachowuje swoje właściwości przez wiele sezonów, niezależnie od gramatury.
