Skitouring: jak się ubrać na podejście, szczyt i zjazd

Skitouring: jak się ubrać, skoro jeden strój musi sprostać trzem zupełnie różnym sytuacjom? Na podejściu wysiłek jest intensywny i równomierny: pocisz się jak podczas biegania. Na szczycie wiatr i bezruch w kilka sekund obniżają temperaturę odczuwalną. Na zjeździe wracają warunki jak w dzień na nartach zjazdowych, czasem w puchu. A wszystko to kilka razy w ciągu dnia.

Rozwiązaniem nie jest cudowne ubranie, tylko strategia: ruszać na lekko, kontrolować wilgoć na podejściu i mieć właściwe warstwy pod ręką na szczycie.

Podstawowa zasada: na start ma Ci być trochę chłodno

To zasada, którą powtarzają wszyscy przewodnicy. Na parkingu powinno Ci być lekko zimno. Po dziesięciu minutach podejścia ciało będzie wytwarzać ciepło pełną parą. Jeśli ruszysz w ciepłej kurtce, zaczniesz się pocić, wilgoć zgromadzi się w warstwach, a zapłacisz za to na szczycie.

Zdejmij więc kurtkę puchową, zanim wepniesz się w narty, rozepnij zamki i schowaj kurtkę do plecaka. Komfort na zjeździe zaczyna się od suchego podejścia.

Na podejściu: odprowadzaj ciepło i wilgoć

Na podejściu strój często ogranicza się do pierwszej warstwy, czasem uzupełnionej lekką powłoką, jeśli wieje.

• Tułów: pierwsza warstwa z wełny merino z kołnierzem na zamek, który szeroko rozpinasz na stromych odcinkach. 140 g/m² w łagodne dni, 210 g/m² w duży mróz lub w środku zimy. Finn Zip 210 i Bjork Zip 210 są zaprojektowane z myślą o tych zmianach. Rękawy łatwo podwinąć, by się przewietrzyć.
• Nogi: legginsy z merino pod oddychającymi spodniami skiturowymi z zamkami wentylacyjnymi na udach.
• Głowa i dłonie: opaska albo cienka czapka, jak czapka Säntis, i lekkie rękawiczki. Rękawice z jednym palcem i gruba czapka zostają w plecaku.

Przewaga wełny merino na podejściu sprowadza się do dwóch rzeczy: wchłania parę wodną, nie dając uczucia wilgoci, i nadal izoluje, gdy jest wilgotna. Gdy się zatrzymujesz, różnicę w porównaniu z przemoczonym syntetykiem czujesz od razu.

Na szczycie: zmiana na zjazd w pięć minut

Zmiana na zjazd to najzimniejszy moment wyjścia i ten, w którym przez złą organizację tracisz najwięcej ciepła. Kolejność ma znaczenie:

1. Najpierw załóż ciepłą warstwę, jeszcze przed zdjęciem fok: kurtkę puchową lub kurtkę z merino 300 g/m², jak kurtka Ultra 300, bezpośrednio na wilgotną pierwszą warstwę. Będzie dalej odprowadzać wilgoć, gdy Ty szykujesz się do zjazdu.
2. Zmień rękawice: wilgotne cienkie rękawiczki schowaj do wewnętrznej kieszeni, załóż ciepłe rękawice lub rękawice z jednym palcem.
3. Zdejmij foki, schowaj je w miejscu osłoniętym od wiatru, przestaw buty i wiązania w tryb zjazdowy.
4. Zapnij warstwę zewnętrzną, podnieś kołnierz, dopasuj kask lub czapkę i gogle.

Na zjeździe: izoluj i chroń

Na zjeździe wracasz do zestawu zbliżonego do narciarstwa zjazdowego: pierwsza warstwa, warstwa pośrednia i zapięta kurtka. Kurtka z merino 300 g/m² sprawdza się tu szczególnie dobrze, bo izoluje, nie zatrzymując wilgoci nagromadzonej na podejściu. W bardzo mroźny dzień lub przy dłuższym czekaniu kurtka puchowa z podszewką z merino, jak Nordend, daje dodatkowe ciepło, zajmując niewiele miejsca w plecaku.

Jeśli robisz kilka podejść z rzędu, zdejmij ciepłą warstwę przed ruszeniem w górę, nawet jeśli przez pierwsze minuty będzie Ci zimno.

Plecak na skitouring: co zabrać

Oprócz sprzętu bezpieczeństwa zabierz na jednodniowe wyjście następujące ubrania:

• ciepłą warstwę izolacyjną: kurtkę puchową lub kurtkę z merino 300 g/m²;
• kurtkę wiatroszczelną i nieprzemakalną;
• parę ciepłych rękawic lub rękawic z jednym palcem oprócz cienkich rękawiczek;
• ciepłą czapkę i komin;
• ewentualnie zapasową pierwszą warstwę na długie wyjścia lub na powrót.

Tury wielodniowe

Na wielodniowej turze, z noclegami w schroniskach, liczy się każdy gram, a pranie nie zawsze zdąży wyschnąć. Właśnie wtedy zalety wełny merino są najbardziej odczuwalne: przez kilka dni z rzędu opiera się zapachom i wystarczy ją przewietrzyć w nocy. Częstą strategią jest zabranie dwóch pierwszych warstw: jednej na dzień i drugiej, suchej, tylko na wieczór i noc.

Nigdy nie zapominaj o bezpieczeństwie

Żadne ubranie nie zastąpi przygotowania. Na skiturach sprzęt lawinowy (detektor lawinowy, łopata i sonda) jest niezbędny, podobnie jak sprawdzenie przed każdym wyjściem komunikatu lawinowego TOPR (w Tatrach) lub lokalnego biuletynu lawinowego w Alpach. Jeśli dopiero zaczynasz, wybierz się z przewodnikiem wysokogórskim lub ukończ kurs.

Najważniejsze w skrócie

• Na start ma Ci być trochę chłodno: na podejściu ciepło pojawia się szybko.
• Na podejście pierwsza warstwa z merino z kołnierzem na zamek, 140 lub 210 g/m² zależnie od temperatury.
• Na szczycie najpierw zakładasz ciepłą warstwę, a dopiero potem zdejmujesz foki.
• Na zjazd trzy zapięte warstwy, z kurtką z merino 300 g/m² lub kurtką puchową.

Pierwsze warstwy i kurtki na skitouring znajdziesz w naszej kolekcji narciarskiej. Aby dobrać właściwą gramaturę, przeczytaj też nasz poradnik gramatura wełny merino na zimę: 140, 210 czy 300 g/m².

Najczęściej zadawane pytania

Jaką pierwszą warstwę wybrać na skitouring?

Pierwszą warstwę z wełny merino z kołnierzem na zamek, by móc się przewietrzyć. 140 g/m², jeśli łatwo robi Ci się gorąco lub w łagodne dni, 210 g/m² w środku zimy. Merino zachowuje właściwości izolacyjne nawet wilgotne, co jest prawdziwą zaletą w czasie zmiany na zjazd.

Czy warto zabrać zapasową pierwszą warstwę?

Na krótkie wyjście w merino nie jest to konieczne. Na długi dzień, wielodniową turę lub jeśli mocno się pocisz, sucha pierwsza warstwa do założenia na szczycie lub na powrót daje dużo komfortu.

Kurtka puchowa czy wełniana na zjazd?

Kurtka puchowa ma najlepszy stosunek ciepła do wagi i jest idealna w duży mróz lub na długie przerwy. Kurtka z merino 300 g/m² lepiej oddycha i jest bardziej wytrzymała: lepiej radzi sobie z wilgocią nagromadzoną na podejściu i znosi tarcie plecaka. Wielu skitourowców łączy obie, zależnie od pogody.